Αρχιτεκτονική και κλιματική αλλαγή
Καθώς αυξάνονται σε μέγεθος και συχνότητα οι πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές, ο ρόλος που παίζει η αρχιτεκτονική στην καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη αυξάνει καθημερινά. Εχουμε πλέον λιγότερο από 10 χρόνια για να επιβραδύνουμε την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Υπερκαταιγίδες, ξηρασία, πλημμύρες, μαζική εξαφάνιση ειδών και ασθένειες. Δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία, είναι οι βραδυνές ειδήσεις.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι συνέπειες ενός πλανήτη που θερμαίνεται ήδη μας μαστίζουν και έχουμε μόλις λίγα χρόνια να κάνουμε τη διαφορά προτού τα πράγματα γίνουν πολύ χειρότερα. Θα μπορούσαμε να φτάσουμε το όριο των 1.5 c ήδη από το 2030, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της IPCC (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική αλλαγή). Μετά από αυτό, τα πράγματα δυσκολεύουν, με πιο ακραίες θερμοκρασίες ανά τον κόσμο, εντονότερες βροχοπτώσεις σε ορισμένα μέρη και αυξημένη ξηρασία σε άλλα.
Ας δούμε όμως πρώτα το που βρισκόμαστε, σε νούμερα.
36%: Το ποσοστό της παγκόσμιας ενέργειας που αφιερώνεται σε κτήρια και κατασκευές. Το 22% αφορά κτήρια κατοικιών, το 8% μη οικιστικά κτήρια και το 6% τον κατασκευαστικό κλάδο.
82%: Η παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας σε κτήρια που τροφοδοτούνταν από ορυκτά καύσιμα το 2015.
33%: Το ποσοστό των παγκοσμίων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που εκπέμπονται από κτήρια. Αυτό τα καθιστά τους μεγαλύτερους εκπομπούς ανά τομέα.
2050: Το έτος κατά το οποίο οι εκπομπές από τα κτήρια θα έχουν διπλασιαστεί από το 2017.
1%: Το κατά προσέγγιση ποσοστό που οι εκπομπές CO2 από κτήρια αυξάνονται από το 2010.
2030: Η προθεσμία για τη μείωση ‘ενέργειας ανά τετραγωνικό μέτρο’ κατά 30% παγκοσμίως. Αυτός είναι στόχος που απαιτείται ώστε να εκπληρωθούν οι στόχοι για το κλίμα που ορίστηκαν κατά τη Συμφωνία του Παρισίου.
28: Ο αριθμός των πόλεων παγκοσμίως που υπέγραψαν τη ‘Δέσμευση κτηρίων καθαρής μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας’ του Παγκοσμίου Συμβολίου Πράσινω κτηρίων.
70%: Το ποσοστό εκπομπών αεριών θερμοκηπίου που εκλύεται παγκοσμίως από τις πόλεις. (Παρά το γεγονός ότι οι πόλεις καταλαμβάνου μόνο το 3% της επιφάνειας της Γης.)
250 εκατομμύρια: Ο αριθμός των εκπομπών άνθρακα, σε τόνους, που θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν εως το 2030 αν οι πόλεις αγκάλιαζαν τα ηλεκτρικά μέσα μαζικής μεταφοράς.
880 εκατομμύρια: Ο εκτιμώμενος αριθμός ανθρώπων που ζουν σε άτυπους οικισμούς σε όλο τον κόσμο που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην κλιματική αλλαγή.
8%: Το ποσοστό των παγκόσμιων εκπομπών CO2 που παράγονται μόνο από το τσιμέντο. Αν ήταν χώρα, θα ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος εκπομπός μετά την Κίνα και τις ΗΠΑ.
2.2 δισεκατομμύρια: Η ποσότητα, σε τόνους, διοξειδίου του άνθρακα που εκλύεται από την παραγωγή τσιμέντου παγκοσμίως κάθε χρόνο.
2030: Οι ετήσιες εκομπές CO2 από το τσιμέντο πρέπει να μειωθούν κατά 16% μέχρι το 2030 για να τηρηθούν οι απαιτήσεις της Συμφωνίας του Παρισίου.
400%: Η αύξηση της παραγωγής τσιμέντου από το 1990. Εχει τριπλασιαστεί από το 1950.
Αλλά υπάρχει ελπίδα. Τα κτήρια συμβάλλουν σημαντικά στην υπερθέρμανση του πλανήτη και μπορούμε να έχουμε τεράστιο αντίκτυπο αλλάζοντας τον τρόπο που ασκούμε την αρχιτεκτονική. Αν δεν το κάνουμε – και σύντομα – τα αποτελέσματα θα είναι μη αναστρέψιμα.
Οι αρχές της λεγόμενης «πράσινης αρχιτεκτονικής» έχουν αρχίσει ήδη να επηρεάζουν τα κτίρια κατοικιών των πόλεων μας. Θα δούμε περισσότερες φυτεμένες στέγες, πράσινες προσόψεις όπως το Forest Towers του Stefano Boeri στο Μιλάνο ή το Oasia Hotel στη Σιγκαπούρη από το γραφείο WOHA και δεντρόφυτους δρόμους που προστατεύουν τα σπίτια και τους δρόμους από το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, το οποίο μπορεί να ανεβάσει τις θερμοκρασίες στο κέντρο των πόλεων κατά 9C (+/-) υψηλότερα από εκείνα στην ύπαιθρο.
Οι φυτεμένες στέγες είναι πολύ αποτελεσματικές στη μείωση του θερμικού φορτίου ενός κτιρίου και στη μόνωση του ψυχρότερου αέρα από τη διαφυγή. Η πόλη της Κοπεγχάγης απαιτεί τώρα όλες οι επίπεδες στέγες (ή αυτές κάτω των 30 μοιρών) να έχουν βλάστηση. Γιατί; Βοηθά να δροσιστεί η πόλη και μειώνει τα λειτουργικά κόστη των κτιρίων. Οι παραδοσιακές πρακτικές σχετικά με τον προσανατολισμό των παραθύρων του κτιρίου ενάντια στον άμεσο απογευματινό ήλιο και για μέγιστο διαμπερή αερισμό είναι πιο σημαντικές τώρα από ποτέ. Οι ‘έξυπνες’ συσκευές σκίασης θα βοηθήσουν επίσης, όπως κατασκευάστηκαν πρόσφατα στους πύργους Al Bahar στο Άμπου Ντάμπι.
Παίρνοντας ως παράδειγμα και τα παραπάνω, βλέπουμε ότι πάρχουν πολύ συγκεκριμένες τακτικές που μπορούν οι πόλεις να υιοθετήσουν για να περιορίσουν τη χρήση ορυκτών καυσίμων, αλλάζοντας για παράδειγμα τα πρότυπα μεταφοράς και κινητικότητας, κάτι που φυσικά συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή και στις υψηλές θερμοκρασίες που βιώνουμε στις πόλεις. Η Στοκχόλμη είναι αποφασισμένη να είναι μια πόλη χωρίς ορυκτά καύσιμα έως το 2040, γεγονός που έχει κινητοποιήσει τεράστιες επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση, την κοινή χρήση αυτοκινήτων και την χρήση ποδηλάτων. Η Κοπεγχάγη δημιούργησε την πρώτη carbon neutral ζώνη στην Ευρώπη, προκειμένου να βάλει όριο στην έκλυση CO2 στην ατμόσφαιρα. Ο επαρκής χώρος πρασίνου και η σωστή αναλογία δέντρων συμβάλλουν επίσης στη μείωση των αστικών θερμοκρασιών κατά σχεδόν 3,6 C, με πιο δραματικές μειώσεις της θερμοκρασίας στα πάρκα και στους δενδροφυτεμένους δρόμους. Αυτό μπορεί επίσης να σώσει εκατομμύρια ζωές στις πόλεις μειώνοντας τα λεπτά σωματίδια στον αέρα και επιτρέποντάς μας να αναπνέουμε ευκολότερα. Τέλος, έχει οικονομικά οφέλη για τους ιδιοκτήτες. Τα ακίνητα στην καρδιά των πόλεων που γειτνιάζουν με χώρους πρασίνου ή σε πράσινους δρόμους, αποτιμώνται σε ποσοστό 20% ή περισσότερο από αυτά που δεν γειτνιάζουν με χώρους πρασίνου ή με πάρκα.
Και κάποια ενθαρρυντικά στοιχεία
230: Η εξοικονόμηση ενέργειας (σε ExaJoule) έως το 2040 που θα μπορούσε να επιτευχθεί με την ενσωμάτωση έξυπνων συσκευών ελέγχου σε νέα κτήρια. Θα μπορούσε να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας των κτηρίων κατά 10% παγκοσμίως.
1kg: Η ποσότητα CO2 που δεσμεύεται καθημερινά από την «Φωτοσυνθετική Βιοκουρτίνα», που αναπτύχθηκε από την εταιρεία ecoLogicStudio και ισοδυναμεί με 20 μεγάλα δέντρα.
30%: Η αύξηση χωρητικότητας βρόχινου νερού του Climate Tile, που δημιουργήθηκε από τις εταιρίες Third Nature, IBF και ACO Nordic.
2018: Η χρονιά που το Zero Waste Lab εγακινίασε το project εκτυπωμένου εξοπλισμού δημόσιων χώρων, το οποίο επαναχρησιμοποιεί πλαστικά απόβλητα.
2.7: Το ύψος , σε μέτρα των τρισδιάστατα εκτυπωμένων
κολωνών από σκυρόδεμα που αναπτύχθηκαν από την ETH Zurich, οι οποίες στοχεύουν
σε σημαντική μείωση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων του υλικού, τόσο όσον αφορά
την κατασκευή όσο και τα απόβλητά του.
Εύα Μπέλλου
Πηγές:
https://www.archdaily.com/931240/the-facts-about-architecture-and-climate-change
https://www.architectmagazine.com/design/editorial/the-climate-is-changing-so-must-architecture_o
https://www.aia.org/articles/6074306-four-ways-architects-can-fight-climate-cha
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου